Smaakseizoen

Producten & keukenkennis

Keukenindex

Aardappelen

Aardappelen begrijpen: zetmeel en kooktype

Een aardappel is niet automatisch geschikt voor elk gerecht. Het helpt om de grondstof, het kooktype en de bewaring afzonderlijk te bekijken.

Een grote partij geoogste aardappelen ligt in het Groningse Meeden.
Geoogste aardappelen in Meeden, Groningen, oktober 2020.Donald Trung Quoc Don (徵國單) · CC BY-SA 4.0 · Uitsnede en WebP-weergave.
01

Zetmeel is een voorraad van de plant

Planten maken zetmeel en slaan het op als energiereserve. Die stof komt voor in knolgewassen, maar ook in granen en peulvruchten. Chemisch bestaat zetmeel uit ketens van aan elkaar verbonden glucose. De twee componenten heten amylose en amylopectine. Het woord zetmeel duidt dus een groep opgebouwde koolhydraten aan, geen afzonderlijke soort aardappel.

Het Voedingscentrum beschrijft ook het gebruik van zetmeel als bindmiddel. Door zetmeel te bewerken, kunnen eigenschappen worden aangepast voor bijvoorbeeld een saus of soep. Dat heet gemodificeerd zetmeel. Voor een gesprek over ingrediënten helpt het om die functie te onderscheiden van de keuze voor een hele aardappel in een gerecht.

Bronnen bij dit onderdeel: Voedingscentrum — Zetmeel

02

Het kooktype helpt bij de gerechtkeuze

Bij aardappelen worden ras, kooktype en kwaliteit gebruikt om de geschiktheid voor een bereiding te beschrijven. Vastkokende aardappelen passen bijvoorbeeld bij een salade of een gerecht waarin herkenbare stukken gewenst zijn. Kruimige aardappelen worden vaak gekozen voor puree en stamppot. Tussen die groepen bestaan tussenvormen.

Gebruik de vermelding op de verpakking als eerste aanwijzing. De naam van een gerecht is vervolgens een praktische vraag: wil je losse stukken, een zachte vulling of een puree? Een kooktype helpt die keuze te ordenen. Het zegt niet dat één ras voor alle toepassingen beter is dan een ander.

Bronnen bij dit onderdeel: Voedingscentrum — Aardappelen

03

Bewaring hoort bij de bereiding

Onbewerkte aardappelen blijven het best op een koele, donkere plek. Licht kan groenverkleuring en de vorming van natuurlijke plantengifstoffen bevorderen. Snijd groene plekken en uitlopers ruim weg. Voor aardappelen die je wilt bakken of frituren adviseert het Voedingscentrum geen koelkast: lage temperaturen kunnen een zoetere smaak veroorzaken.

Koelverse, geschilde producten zijn een andere categorie; volg daarvoor het bewaaradvies op de verpakking. Bak aardappelen goudgeel en voorkom te donker bakken. Noteer bij een geslaagd gerecht welk kooktype je gebruikte. Zo verbind je de keuze in de winkel, de omstandigheden thuis en het resultaat op je bord.

Bronnen bij dit onderdeel: Voedingscentrum — Aardappelen

Bronnen en afbakening

Deze uitleg is gebaseerd op de onderstaande primaire bronnen. De controledatum beschrijft de gebruikte versie; publicaties en voorschriften kunnen later veranderen.

Een passage laten corrigeren? Bekijk de werkwijze voor correcties.